Dar Muṣṭafa Paşa tezga deg Lqṣaba n Lezzayer, d yiwet gar yexxamen imeqranen n temdint. S berra tesɛa talɣa taḥeṛṛut, maca daxel-is ad tafeḍ ufrag acebḥan, tiɣeṛsiwin, iɛeqqayen n lmermer akked zliǧ iččuren d yiselsa.
Ass-a, axxam-a yesɛa Asensu Aɣelnaw n uzref, tneqlin akked tira taɛrabt, i d-yettḥeṛṛen i yifennanen n tira d wawal.
Dar Muṣṭafa Paşa tettwablet deg taggara n tasut tis 18 i Muṣṭafa Paşa, dey n Lezzayer gar 1798 d 1805. Tira yettwaseknen daxel n uxxam teskan-d belli lebni yemmed deg useggas 1799.
Axxam yella qrib ɣer Suq Lǧemɛa, d amkan n tnezzut. Yella d uxxam n tneɣriwin n dey, maca netta yettḥeṛṛik tneɣrit-is deg Lǧnina, d axxam azzayri aqbur.
Deffir n uɣelluy n Lezzayer deg 1830, axxam-a yettwaseqdec i waṭas n temsal. Deg 1863, yuɣal d tansa n tekaṛḍa taɣelnawt akked umsezruy n tɣawsiwin tiqburin. Tekaṛḍa teqqim daxel-is alamma d 1948.
Deffir n timunent, tamurt n Lezzayer terra-d axxam, tettwaseḥbiber u tettwaseɣti. Deg 2007, yuɣal d amkan n usensu aɣelnaw n uzref, tneqlin akked tira taɛrabt.
Muṣṭafa Paşa yella d dey n Lezzayer gar 1798 d 1805. Deg tallit-is, llan waṭas n yisallen n tsertit d tnezzut gar Lezzayer akked temnaḍin n Mediterane. Yettwanɣa deg 1805, deffir n mi yeffeɣ seg lǧameɛ.
Lebni
Dar Muṣṭafa Paşa d allal agejdan i uskan n lebni n yexxamen n Lezzayer, i d-yekkan seg yidles Amaziɣ akked win n Tefriqt n Ugafa.
Axxam-a yettwaheyyan s yiwen n ufrag alemmas i d-yettaken tafat d uḍu, yerna yettawi-d tudert n twacult. Tabburt n berra tesɛa talɣa taḥeṛṛut, maca daxel yella d ameẓyan, d acebḥan, u yebna ɣef ufrag alemmas.
Zliǧ, iɛeqqayen n lmermer, tiɣeṛsiwin, isufar n wexxam akked yiseḍwan n uxuc teskanen-d tazmert n yifennanen iqburen.
Anekcum yettawi-d ɣer sqifa, d abrid i yettḥeṛṛen ɣef tuffra n yimdanen, yerna yettawi-d s leḥda ɣer daxel n uxxam.
Afrag alemmas d ul n lebni. Tiɣeṛsiwin tettɛassa-t, s iɛeqqayen n lmermer akked yexxamen n tudert. Iẓuran n yebni d yizliǧen ččuren d yiselsa n tɣawsiwin n ugama d yimezla.
Asensu n uzref d tira
Asensu-a yella daxel n uxxam seg useggas 2007. Iswi-s d aḥraz, asekfel akked uskan n yifennanen n tira.
Deg-s, ad tafeḍ amkan aqbur, akked tneqlin, uzref d tira taɛrabt.
Dar Muṣṭafa Paşa tezmer ad tili d amkan wis sin deffir n Dar Xedduǧ Taderwict deg unadi ɣef yexxamen iqburen n Lqṣaba.
Mi ara tissineḍ tfellaḥin d yidles n Lezzayer deg Dar Xedduǧ, Dar Muṣṭafa Paşa ad ak-d-tesken tignatin n tira, tneqlin akked uzref.
Tzemreḍ daɣen ad tkemmleḍ abrid ɣer Lqaṣr n Ḥasan Paşa akked Ǧameɛ Ketcawa.