Tamezgida El Djedid tella deg Casbah n wadda, qrib n Tzeqqa n Yimeɣnasen akked lmarṣa n Lezzayer. Tettwassen daɣen s yisem Tamezgida n Yimeṭṭaf, u d yiwen seg yineṣlaḥen idelsanen imeqranen n Lezzayer i d-yeggran seg tallit Taɛusmanit.
Tebna tamezgida deg useggas 1660, deg tallit Taɛusmanit, ɣef umḍiq n tesnirmt taqdimt n Bu Ɛnan. Isem-is “El Djedid” anamek-is “tamzgida tamaynut”, acku tella d amḍiq agejdan i wid iḍefren taɣerma n Ḥanafiyya.
Isem amiran: Tamezgida El Djedid
Isem nniḍen: Tamezgida n Yimeṭṭaf
Anaw n umḍiq: Tamezgida taqdimt akked umḍiq ameẓyan n tnezduɣt
Aseggas n ubennu: 1660
Adig: Casbah n wadda, Lezzayer
Aɣanib n lbenyan: Aɛusmani, s yiferdisen Imaghraben
Idgan iqerben: Tzeqqa n Yimeɣnasen akked lmarṣa n Lezzayer
Tebna Tamezgida El Djedid deg lqern wis-seddisɛa, deg tallit Taɛusmanit n Lezzayer. Adig-is yella d agejdan, gar Casbah, lmarṣa akked temnaḍin n tnezduɣt n tedbelt.
Lbenyan yebna ɣef umḍiq n tesnirmt taqdimt n Bu Ɛnan, i yellan zik s yisem Zaouia n Mulay Bu Ɛnan. Tamezgida tuɣal d amḍiq ameqqran n tneẓrit akked yidles deg Lezzayer.
Acuɣer tettwasekka “Tamezgida n Yimeṭṭaf”?
Isem Tamezgida n Yimeṭṭaf yekka-d seg leqrib-is ɣer lmarṣa, anida i yella zik uxeddim n uṭṭaf akked uzenz n yilef.
S yiman n umḍiq-is, tamezgida tɛedda deg tudert n uzeṭṭa akked tdamsa n Lezzayer. Tella daɣen d tamazight i yimezdaɣ, imsaferen akked yimeṭṭaf i d-ikeččmen ɣer temdint.
Aɣanib yemgaraden n temeẓgida yettwasdukkel tikwal akked temezgida tiɛusmaniyin timeqqranin i d-yettwaɣen s lbenyan n Hagia Sophia deg Istanbul.
Taqubbət talemmast akked usuddes n daxel ssenkaden-d ɣef uɣanib n lbenyan n tnezduɣt Aɛusmani. Maca, iferdisen Imaghraben akked wid n Lezzayer fkan-as udem ufrin.
Aseklu deg ul n Casbah
Tamezgida El Djedid tella deg yiwen umḍiq amazray ameqqran, qrib n yineṣlaḥen am Tamezgida n Ketchaoua, Tamezgida tameqqrant, Dar Aziza akked Lqaṣr n Ḥassan Paşa.
Leqrib-is ɣer Tzeqqa n Yimeɣnasen akked lmarṣa yettaǧǧa imezdaɣ ad fehmen amek tettwasekles zik temdint n Lezzayer, gar Casbah, temnaḍin n tedbelt akked yilel.
Azal idelsan akked uzray
Tamezgida El Djedid d allal agejdan deg umazray n Lezzayer, deg tallit n Lwilaya n Lezzayer s ddaw n udabu Aɛusmani.
Tettmeslay daɣen ɣef uẓekka n tneẓrit, lbenyan akked usuddes amuddir n temdint deg lqern wis-seddisɛa. Tesseknen daɣen azal n tmetti Tturkiyin akked t traditions n Ḥanafiyya deg temdint taqdimt n Lezzayer.
Tzemreḍ ad tzireḍ tamezgida deg unadi ɣef Casbah n wadda, Tzeqqa n Yimeɣnasen akked lmarṣa n Lezzayer.
Yelha ad twaliḍ tamezzuyt tamsakalt, taqubbət, tferkiwin n daxel akked umḍiq n temeẓgida i yettwaẓren ɣer yilel. Tamezgida El Djedid d amḍiq ifazen i usekfel n yineṣlaḥen amazrayen akked yidelsanen n Lezzayer taqdimt.